AI-verordening uitstel: hoog-risico-AI pas vanaf eind 2027

Oude en nieuwe data naast elkaar

De twee nieuwe verboden gaan over AI die zonder uitdrukkelijke toestemming intieme of seksueel expliciete beelden van een herkenbare persoon maakt, en AI voor beelden van kindermisbruik. Wat dat voor beeldtools betekent, staat in AI-content markeren. De regels voor chatbots en labels lees je in de transparantieverplichting.

De nieuwe data zijn vast. Eerdere ideeën om het uitstel te laten afhangen van de komst van normen haalden de eindtekst niet; alleen een nieuwe wet kan ze nog verschuiven.

Wie het uitstel echt tijd geeft

Bijlage III noemt de toepassingen waar AI als hoog risico geldt. Voor bedrijven zijn dit de belangrijkste:

• Werk en personeelAI die vacatures gericht toont, sollicitaties filtert, kandidaten beoordeelt, of beslist over promotie, ontslag of taakverdeling. Wat je je leverancier vraagt, staat in AI voor HR.
• Onderwijs en opleidingAI die toelating bepaalt, examens beoordeelt of gedrag tijdens toetsen bewaakt.
• Biometrieherkenning van personen op afstand, en mensen indelen op basis van biometrische gegevens.
• Essentiële dienstende kredietwaardigheid van particulieren, en risico's en prijzen bij levens- en ziekteverzekering.
• Kritieke infrastructuurAI als veiligheidsonderdeel van verkeer, water, gas, elektriciteit of verwarming.

Rechtshandhaving, migratie en rechtspraak staan er ook in. Een marketingtool, een chatbot, een AI-agent die offertes voorbereidt of een planningsassistent staat er niet in. De Commissie publiceerde op 19 mei 2026 ontwerprichtsnoeren met voorbeelden van wat wel en niet onder hoog risico valt.

De uitzondering die veel kmo-tools vrijstelt

Ook een toepassing uit bijlage III is geen hoog risico als ze alleen een smalle procedurele taak doet, een afgerond menselijk resultaat verbetert, patronen of afwijkingen signaleert zonder de beoordeling door een mens te vervangen, of een voorbereidende taak uitvoert. Een tool die cv's op datum sorteert of spelfouten in een vacature verbetert, valt daar meestal onder. Een tool die kandidaten een score geeft, niet: wie mensen profileert, valt altijd onder hoog risico. Beroep je je op die uitzondering, leg dan vast waarom. De omnibus maakte de registratie daarvan in de EU-databank eenvoudiger.

Wat al draait, blijft vaak buiten de regels

Artikel 111 zegt dat hoog-risicosystemen die voor de nieuwe datum op de markt kwamen, pas onder de regels vallen als hun ontwerp daarna ingrijpend verandert. Een HR-pakket dat voor december 2027 op de markt kwam en daarna niet ingrijpend wijzigt, valt dus niet onder de hoog-risico-regels; de verboden gelden wel. Software als dienst krijgt wel voortdurend updates; vraag je leverancier hoe hij met die grens omgaat. Systemen voor overheden moeten uiterlijk op 2 augustus 2030 in orde zijn.

Lichtere regels voor kleinere bedrijven

De omnibus breidde een paar voordelen uit. Alle kmo's mogen het kwaliteitsbeheer voor een hoog-risicosysteem op een vereenvoudigde manier opzetten, niet alleen de kleinste. Kleine midcaps, een nieuwe Europese categorie net boven de kmo, krijgen net als kmo's het laagste van de twee boetebedragen. En de AI-geletterdheid werd een plicht om maatregelen te nemen, zonder een vereist niveau per medewerker. Hoe je die maatregelen vastlegt, staat in de gids AI-beleid en de AI-verordening en in is een AI-beleid verplicht.