Op deze pagina
Wie met een machine praat, moet het weten
De transparantieverplichting van de AI-verordening geldt sinds 2 augustus 2026. Artikel 50 vraagt drie dingen: een chatbot of andere AI die met mensen praat, laat weten dat het AI is; aanbieders van generatieve AI markeren hun output zo dat een machine het herkent; en wie een deepfake of een ongecontroleerde AI-tekst over een zaak van publiek belang publiceert, meldt dat het AI is.
De Digitale omnibus inzake AI stelde de regels voor hoog-risico-AI uit, maar deze niet. Sinds 2 augustus handhaven het Europese AI-bureau en de nationale toezichthouders. Voor een kmo met een chatbot op de site of AI-beelden in de marketing is dit de regel die vandaag telt.
Vijf plichten, en wanneer ze vervallen
| Plicht | Wie | Vervalt of wordt lichter als |
|---|---|---|
| Mensen laten weten dat ze met AI praten | Aanbieder van het systeem | Het voor een redelijk geïnformeerde persoon uit de context al duidelijk is |
| Output machineleesbaar markeren | Aanbieder van generatieve AI | De AI alleen standaardbewerking doet of je invoer niet wezenlijk verandert |
| Een deepfake melden | Gebruiker die publiceert | Het werk duidelijk artistiek, creatief of satirisch is: dan volstaat een melding die het werk niet stoort |
| AI-tekst over zaken van publiek belang melden | Gebruiker die publiceert | Een mens de tekst nakeek en iemand de redactionele verantwoordelijkheid draagt |
| Mensen informeren over emotieherkenning of biometrische indeling | Gebruiker van het systeem | De wet het toelaat voor het opsporen van strafbare feiten |
Aanbieder of gebruiker: welke rol jij hebt
De aanbieder is wie een AI-systeem ontwikkelt of laat ontwikkelen en het onder eigen naam op de markt brengt. De gebruiker, in de verordening de gebruiksverantwoordelijke, is het bedrijf dat het inzet. Zet je een chatbot van een leverancier op je site, dan moet die leverancier het systeem zo bouwen dat de melding kan; jij zorgt dat ze er staat. Bouw je met een model van een ander een eigen assistent, bijvoorbeeld met RAG op je eigen documenten, dan ben je zelf aanbieder van die chatbot. Hoe je dat aanpakt, lees je in hoe maak je een chatbot en AI-chatbot laten maken.
Kmo met een chatbot op de site
Nu regelen
Een bezoeker moet weten dat hij met AI praat, tenzij dat al overduidelijk is.
Zet een zin bovenaan het gesprek, in elke taal van je site.
Webshop met AI-beelden
Kijk het na
Fotorealistische mensen die je product dragen maar niet bestaan, zijn een deepfake.
Label zulke beelden zichtbaar, of kies echte foto's.
Bureau dat content maakt
Nu regelen
Je publiceert voor klanten: deepfakes en ongecontroleerde AI-tekst over publieke zaken vragen een melding.
Spreek per klant af wie naleest en wie labelt.
Buitenlands bedrijf met Belgische klanten
Nu regelen
De regels gelden voor elk systeem dat in de EU gebruikt wordt, waar de aanbieder ook zit.
Zet de melding in het Nederlands en het Frans, niet alleen in het Engels.
Interne AI-tool zonder publiek
Weet ervan
Wie alleen intern samenvat of vertaalt, hoeft niets naar buiten te melden.
Neem wel maatregelen voor de AI-geletterdheid van je team.
Het machineleesbare merkteken op AI-output ligt bij de aanbieder van het systeem, niet bij jou als gebruiker.
Wat er in je chatvenster moet staan
De verordening vraagt dat de informatie duidelijk en herkenbaar is, uiterlijk bij de eerste interactie, en toegankelijk voor mensen met een beperking. Reken niet op "overduidelijk": een chatvenster met een voornaam en een vriendelijke toon lijkt voor veel bezoekers op een medewerker. Een zin bovenaan het gesprek neemt de twijfel weg, en op een Belgische site in elke taal die je aanbiedt:
- "Je praat met onze AI-assistent. Vraag naar een collega en we nemen over."
- "Vous parlez avec notre assistant IA. Demandez un collègue et nous prenons le relais."
- "You are talking to our AI assistant. Ask for a colleague and we take over."
Een spraakbot aan de telefoon zegt het bij het begin van het gesprek. Een assistent die antwoorden in mails voorstelt die een medewerker zelf verstuurt, praat niet rechtstreeks met de klant; daar is de melding niet nodig. Hoe je een site in meer talen opzet, staat in meertalige website; hoe een chatbot doorverwijst naar een mens, in AI-klantenservice.
Een chatbot die zegt wat hij is, moet ook zeggen wat hij niet weet. Een model dat hallucineert over je prijzen of voorwaarden is geen transparantieprobleem, maar wel een probleem met je klant. Laat de bot antwoorden uit je eigen bronnen en doorverwijzen als hij het niet zeker weet. Wat zo'n bot kost, staat in wat kost een AI-chatbot; een Europees alternatief zoek je in welke chatbot is Europees.
Vragen over chatbots en labels
Moet ik elke tekst die ik met AI schreef, labelen?
Nee. De meldplicht voor tekst geldt voor AI-tekst die het publiek informeert over zaken van publiek belang, en vervalt als een mens de tekst nakeek onder redactionele verantwoordelijkheid. Een productbeschrijving of een blog over je dienst valt daar meestal niet onder.
Wat telt als deepfake?
Beeld, audio of video die met AI gemaakt of bewerkt is, lijkt op echte personen, voorwerpen, plaatsen of gebeurtenissen en ten onrechte echt zou lijken.
Mijn chatbot draait op ChatGPT. Wie moet de melding zetten?
Jij, als je de chatbot onder je eigen naam op je site zet. De maker van het model markeert de output en levert wat nodig is; de melding aan je bezoeker hoort in jouw chatvenster.
Geldt het ook voor AI die ik alleen intern gebruik?
De meldplicht naar buiten niet. Wel moet je maatregelen nemen voor de AI-geletterdheid van wie met de tool werkt.
Wat de omnibus niet uitstelde
De regels voor hoog-risico-AI schoven op naar december 2027 en augustus 2028; lees het uitstel van de AI-verordening. Artikel 50 bleef op 2 augustus 2026 staan, met alleen voor de markering van oudere generatieve tools tijd tot december; zie AI-content markeren. De AI-geletterdheid geldt sinds februari 2025, sinds de omnibus als plicht om maatregelen te nemen die de kennis van je team ondersteunen. Een AI-beleid op papier is niet verplicht maar helpt het te tonen; lees is een AI-beleid verplicht. Per toepassing zie je in de AI-verordening-check welke plichten gelden.