Op deze pagina
Software wordt een product, met alles erop en eraan
De nieuwe productaansprakelijkheid voor software geldt voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen. De Europese richtlijn van 23 oktober 2024 maakt software en AI uitdrukkelijk tot product, hoe ze ook geleverd worden: geïnstalleerd, als app of als dienst in de cloud. Wie zulke software op de markt brengt, staat in voor schade die een gebrek veroorzaakt, zonder dat de benadeelde een fout moet bewijzen.
De lidstaten moeten de richtlijn tegen 9 december 2026 omzetten. België zit midden in die omzetting: de federale regering keurde op 18 juli 2026 een voorontwerp van wet goed, dat voor advies naar de Raad van State ging. Voor wie software verkoopt, verandert de vraag niet: wat je na 9 december op de markt brengt, valt onder de nieuwe regels.
Bouwer van software of een app
Aansprakelijk
Software is een product, ook als SaaS. Wie ze op de markt brengt, is aansprakelijk voor schade door een gebrek.
Leg kwaliteit, tests en updates vast. Hou je beveiligingsupdates bij.
Wie software in een product verwerkt
Aansprakelijk
De fabrikant van het eindproduct en die van het onderdeel kunnen allebei aansprakelijk zijn.
Spreek in je contract af wie waarvoor instaat.
Importeur van software van buiten de EU
Kijk het na
Zonder fabrikant in de EU kan de importeur of vertegenwoordiger aangesproken worden.
Weet wie je leverancier is en wat zijn afspraken zijn.
Kmo die een tool gebruikt
Weet ervan
Wie software alleen gebruikt, is geen fabrikant. Als bedrijf kan je onder deze regels ook niets claimen: alleen natuurlijke personen kunnen dat.
Regel aansprakelijkheid voor je eigen schade in je contract met de leverancier.
Open source buiten een handelsactiviteit
Valt erbuiten
Vrije software die niet in een handelsactiviteit geleverd wordt, valt erbuiten.
Gebruik je open source in je eigen product, dan sta jij ervoor in.
Wie claimt, is altijd een natuurlijke persoon: een consument, een werknemer, een voorbijganger. Schade aan uitsluitend beroepsmatig gebruikt eigendom telt niet.
Oude en nieuwe richtlijn naast elkaar
| Onderdeel | Richtlijn van 1985 | Nieuwe richtlijn, producten na 9 december 2026 |
|---|---|---|
| Software | Niet uitdrukkelijk een product | Uitdrukkelijk een product, ook SaaS en AI |
| Wie kan claimen | Benadeelden, zaakschade alleen aan privé gebruikte zaken | Alleen natuurlijke personen; eigendom dat uitsluitend beroepsmatig gebruikt wordt, telt niet |
| Ondergrens zaakschade | 500 ECU | Geen ondergrens, geen plafond |
| Data | Niet gedekt | Vernietigde of beschadigde data die niet beroepsmatig gebruikt wordt |
| Updates | Niet geregeld | Een gebrek door een update, of door een ontbrekende beveiligingsupdate, telt mee |
| Fabrikant buiten de EU | Importeur aansprakelijk | Importeur, gemachtigde of, als die er niet zijn, de fulfilmentdienst |
| Bewijs | De benadeelde bewijst gebrek, schade en verband | Bewijs moet op vraag van de rechter op tafel, met vermoedens in technisch complexe zaken |
| Termijnen | Drie jaar om te vorderen, vervalt na tien jaar | Drie jaar, tien jaar, en 25 jaar bij letsel dat pas laat zichtbaar wordt |
Wie de fabrikant is
De fabrikant is wie een product ontwikkelt of laat ontwikkelen en het onder eigen naam of merk op de markt brengt. Een kmo die een app laat bouwen en onder eigen merk verkoopt, is dus fabrikant, niet het bureau dat ze bouwde. Wie een softwareonderdeel in zijn product verwerkt, staat samen met de maker van dat onderdeel in. En wie een bestaand product ingrijpend wijzigt buiten de controle van de fabrikant en het opnieuw aanbiedt, wordt zelf fabrikant. Informatie zelf, zoals de inhoud van een website of een e-book, en louter broncode zijn geen product.
Waarom ook een B2B-softwarehuis geraakt wordt
De richtlijn beschermt natuurlijke personen. Een bedrijf dat zelf schade lijdt door jouw software, kan er niet op steunen; het moet naar zijn contract met jou kijken. Maar ook B2B-software raakt mensen: de werknemer die zich verwondt aan een machine met een fout in de besturing, de consument wiens privéfoto's verdwijnen door een fout in een app die een bedrijf hem aanbiedt. Hun claim komt bij de fabrikant terecht, ook als die nooit een consument als klant had.
Tegenover de benadeelde kan je je aansprakelijkheid niet beperken, niet met een contract en niet met een plafond. Een exoneratieclausule werkt alleen nog tussen bedrijven, als je onderling afspreekt wie de rekening draagt. Eén uitzondering helpt kleine softwarebouwers: wie als micro- of kleine onderneming een softwareonderdeel levert, kan contractueel afspreken dat de fabrikant van het eindproduct geen verhaal op hem neemt. Zet dat in je lastenboek of je contract.
Waar België staat
Vandaag geldt de wet van 25 februari 1991 over de aansprakelijkheid voor producten met gebreken, en die blijft gelden voor producten die voor 9 december 2026 op de markt kwamen. Het voorontwerp van juli 2026 zet de nieuwe regels in Boek 6 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek en volgt de richtlijn grotendeels. België laat daarin de verdediging van het ontwikkelingsrisico bestaan: een fabrikant ontsnapt nog als de stand van de wetenschap het gebrek niet liet ontdekken. Na het advies van de Raad van State gaat de tekst als wetsontwerp naar de Kamer.
Waar AI in het verhaal past
Een AI-systeem is software, dus een product, en wie het aanbiedt is fabrikant. Een AI-systeem dat na de levering verder leert, wordt beoordeeld met dat vermogen erbij. Bouw je een chatbot of assistent in een product dat je verkoopt, dan sta je in voor schade door een gebrek, naast de plichten uit de transparantieverplichting van de AI-verordening. Een AI-tool die je bij een leverancier koopt en intern gebruikt, maakt je geen fabrikant. Waar je die grens trekt, lees je in AI implementeren in je bedrijf.
Je software klaarzetten voor 9 december
- Ga na voor welke software of apps jij de fabrikant bent, ook als je ze liet bouwen.
- Leg vast hoe je test, release en updates levert, en hoe lang je beveiligingsupdates garandeert; dat bewijs heb je nodig als een rechter erom vraagt.
- Ken de onderdelen in je software en wie ze maakte, zodat je weet op wie je verhaal hebt.
- Kijk je contracten met bouwers, leveranciers en verdelers na, en vraag je verzekeraar of je polis software dekt.
- Verkoop je software met digitale elementen, volg dan ook de meldplicht van de Cyber Resilience Act; levert je software aan NIS2-entiteiten, hou dan de NIS2-deadline in het oog.
Of je beter zelf bouwt of een pakket koopt, weeg je af in zelf maken of laten maken en software bouwen of kopen. Code die niemand meer onderhoudt, is een risico; lees over technische schuld.
Wat softwarebouwers en kopers ons vragen
Valt software als dienst in de cloud eronder?
Ja. Software is een product, ongeacht of ze op een toestel staat, via een netwerk of de cloud bereikbaar is, of als dienst geleverd wordt.
Kan mijn bedrijf zelf een claim indienen als een pakket faalt?
Niet onder deze regels: alleen natuurlijke personen kunnen dat, en schade aan zuiver beroepsmatig gebruikt eigendom telt niet mee. Voor je eigen schade kijk je naar je contract.
Geldt het voor software die al verkocht is?
Voor producten die voor 9 december 2026 op de markt kwamen, blijven de oude regels gelden. Een ingrijpende wijziging daarna kan een product opnieuw onder de nieuwe regels brengen.
Ben ik als ontwikkelaar van open source aansprakelijk?
Niet als je de software buiten een handelsactiviteit ontwikkelt of levert. Wie open source in een betaald product verwerkt, staat er wel voor in.