Een rijschool openen in België: van directietoelating tot eerste les

Een rijschool openen is in België geen kwestie van een lesauto kopen en een advertentie plaatsen. Wie les geeft tegen betaling, doet dat binnen een erkende rijschool, met een directeur die aan strenge voorwaarden voldoet en instructeurs met een eigen brevet. Deze gids volgt de regels in Vlaanderen, zoals het Departement Mobiliteit en Openbare Werken ze toepast. Start je in Brussel of Wallonië, vraag dan bij het gewest na welke regels daar gelden.

Wat je nodig hebt voor de eerste les

De vijf voorwaarden hangen aan elkaar: zonder directeur geen erkenning, zonder vestiging geen vergunning, zonder lesvoertuig geen lesrooster. Je dient ze daarom samen in.

De rechtsgrond is het KB van 11 mei 2004 betreffende de voorwaarden inzake erkenning van rijscholen. Wil je het originele kader lezen, zoek dan op die datum in het Belgisch Staatsblad.

De directeur en de directietoelating

Elke rijschool heeft een directeur. Die moet minstens 3 jaar houder zijn van brevet III, voor de theorie, en brevet II, voor de praktijk van categorie B. Hij leidt maar een rijschool; een tweede rijschool openen met dezelfde directeur kan dus niet. Een rijschool heeft minstens twee functies, directeur en instructeur, maar een persoon mag beide opnemen. Ben je zelf instructeur met beide brevetten en genoeg jaren ervaring, dan kan je dus alleen starten.

Heb je de brevetten nog niet lang genoeg, dan zoek je een directeur die er wel aan voldoet. Dat is een belangrijke keuze: de directeur draagt de verantwoordelijkheid voor de opleiding en zijn naam staat op de aanvraag.

De erkenning aanvragen

De erkenning vraag je aan bij het Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Afdeling Toegepast Mobiliteitsbeleid. Je stuurt de aanvraag aangetekend naar de Koning Albert II-laan 15 bus 437, 1210 Brussel, of je dient ze in via het MOW-contactpunt. De erkenning kost 342 euro. Bij de aanvraag horen:

• een personeelsfiche per directeur en per personeelslid;
• een uittreksel uit het strafregister (model 596.1-7), niet ouder dan 3 maanden, voor elk personeelslid;
• voor een vennootschap de oprichtingsakte en de wijzigingen, met de directeur erin;
• per vestiging een aanvraag voor een exploitatievergunning;
• een aanvraag voor de goedkeuring van een oefenterrein, behalve als je alleen categorie B aanbiedt.

De beslissing valt binnen 3 maanden. Reken die termijn mee in je planning: een huurcontract voor een lokaal of een lease voor een lesauto loopt al terwijl je wacht. Let ook op de uittreksels uit het strafregister: ze mogen niet ouder zijn dan 3 maanden, dus vraag ze pas aan als de rest van het dossier klaar is.

Een exploitatievergunning per vestiging

Elke vestiging heeft een eigen exploitatievergunning nodig. Ze kost 171 euro per nieuwe vestiging. Een vestiging heeft een onthaal, een leslokaal en een voertuig per categorie die je er aanbiedt. Bij de aanvraag horen:

• een verklaring op erewoord over het gebruik van het lokaal;
• een plan van het leslokaal op schaal;
• een attest van de burgemeester of de brandweer over de veiligheid;
• de lesroosters per categorie;
• de inschrijvingsbewijzen van de lesvoertuigen.

Het attest over de veiligheid vraagt een bezoek of een dossier bij je gemeente of de brandweer. Begin daar vroeg mee. De lesroosters per categorie leg je vast voor je de eerste leerling hebt; ze worden later ook de basis van je planning.

Lesvoertuigen en het oefenterrein

Voor elke categorie die je aanbiedt, heb je minstens een lesvoertuig. Begin je alleen met rijbewijs B, dan volstaat een lesauto. Kies je ook voor motor (A) of vrachtwagen (C), dan komt er per categorie een voertuig bij, en een oefenterrein dat de overheid goedkeurt. Voor categorie B is geen oefenterrein nodig.

Veel starters beginnen daarom met B. Het vraagt de minste investering en het grootste deel van de leerlingen zoekt dat rijbewijs. Wie later uitbreidt naar A of C, vraagt de goedkeuring van een oefenterrein en een bijkomend voertuig aan voor die categorie.

Instructeurs en personeel

Elke instructeur heeft een eigen erkenning, zijn brevet. Bij de aanvraag van de erkenning lever je voor elk personeelslid een personeelsfiche en een uittreksel uit het strafregister. Neem je later iemand aan, dan houd je die gegevens bij en meld je de wijziging.

Instructeurs vinden is voor veel rijscholen de rem op groei. Een vacaturepagina op je eigen site, met het rooster en de lesauto die je biedt, helpt; zie employer branding voor hoe je dat als kleine werkgever aanpakt.

Na de beslissing: Staatsblad en KBO

Is de erkenning toegekend, dan verschijnt ze in het Belgisch Staatsblad. Daarna volgt de inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Vanaf dan heb je een ondernemingsnummer dat op je facturen, je site en je mails hoort; waarom ook op je site, lees je bij ondernemingsnummer verplicht op je website.

De kosten bij de start

De overheid vraagt twee vaste bedragen. Al de rest hangt af van je keuzes: hoeveel vestigingen, welke categorieën, kopen of leasen.

Start je met een vestiging en alleen rijbewijs B, dan betaal je aan de overheid 342 + 171 = 513 euro. De grootste uitgaven zijn de lesauto, het lokaal en de verzekering; vraag voor elk minstens twee offertes. Wat een website in het algemeen kost, lees je in wat kost een website.

Btw, betalen en facturen

Welk btw-tarief op rijlessen en lespakketten geldt, leg je voor aan je boekhouder voor je je eerste prijs zet. Je prijzen toon je in euro, met btw inbegrepen, zodat een leerling weet wat hij betaalt.

Sinds 1 juli 2022 moet elke onderneming die aan consumenten verkoopt minstens een elektronische betaalmogelijkheid aanbieden, zonder toeslag. Een betaalterminal aan de balie of een betaalknop bij de online inschrijving volstaat.

Factureer je aan bedrijven, bijvoorbeeld voor chauffeurs die een rijbewijs C halen, dan gaat die factuur sinds 1 januari 2026 via Peppol. Facturen aan particuliere leerlingen vallen er niet onder. Hoe je je aanmeldt, staat in Peppol registratie; voor wie het precies geldt, lees je in Peppol verplicht voor wie.

Je eerste leerlingen vinden

Een nieuwe rijschool heeft nog geen naam in de buurt. Leerlingen zoeken op hun gsm naar 'rijschool' en hun gemeente, en kiezen uit de kaart van Google. Zet je profiel op zodra je erkenning er is, met je vestiging, je lesgebied en je openingsuren; de stappen staan in je Google Bedrijfsprofiel aanmaken. Vraag elke geslaagde leerling om een review, zoals uitgelegd in meer Google reviews krijgen.

Daarnaast heb je een site waar een leerling ziet welke rijbewijzen je aanbiedt, waar de lessen beginnen en wanneer hij kan starten, met een knop om meteen in te schrijven. Wat daarop moet, staat bij een rijschool website laten maken. Een inschrijfformulier verzamelt persoonsgegevens, dus lees ook GDPR op je website. Wil je in meer gemeenten gevonden worden, dan helpt lokale SEO.

Planning en software vanaf dag een

Met een instructeur en een lesauto houd je de planning nog in een agenda bij. Vanaf de tweede instructeur of de tweede auto begint het te wringen: twee lessen op dezelfde auto, een leerling die belt om te verzetten terwijl je rijdt, een examen waarvoor de lesauto vrij moet zijn. Wanneer een spreadsheet niet meer volstaat, lees je in planning in Excel of software.

Wat een rijschool aan software nodig heeft, van online boeken tot een planbord per instructeur en lesauto en een dossier per leerling tot het examen, staat op de pagina rijschool software. Begin klein: een boekingssysteem op je website dat de vrije uren toont, en bouw verder als je groeit. Je lesroosters per categorie, die je voor de exploitatievergunning toch al opstelt, zijn daar de basis van.

Wat je vanaf de eerste leerling bijhoudt

Een rijschool draait op drie lijsten: de leerlingen, de instructeurs en de lesvoertuigen. Bij de leerling noteer je welk rijbewijs hij haalt, hoeveel theorie- en praktijkuren hij al volgde, wie zijn vaste instructeur is en wanneer zijn examen staat. Bij de instructeur noteer je zijn brevet, zijn beschikbare uren en de lessen die hij al gaf. Bij de lesauto noteer je het inschrijvingsbewijs, de keuring, de verzekering en de onderhoudsbeurten, zodat een auto nooit stilstaat op een dag vol lessen. Hoe je een vloot met data en herinneringen beheert, lees je bij vlootbeheer software.

Die drie lijsten raken elkaar elke dag. Een les heeft een leerling, een instructeur en een auto nodig, op hetzelfde uur. Houd je ze in drie losse bestanden bij, dan zie je een botsing pas als iemand aan de verkeerde auto staat. Een planning die de drie samen toont, zoals personeelsplanning software op maat, voorkomt dat. Bewaar je gegevens van leerlingen, zet dan ook een privacyverklaring op je website en vraag alleen wat je echt nodig hebt.

Een startplan in zes stappen

1. Kijk na of jij of je directeur minstens 3 jaar brevet III en brevet II heeft.
2. Kies je eerste categorieën en zoek een vestiging met onthaal en leslokaal.
3. Regel de lesvoertuigen en, voor A, C, D, E of G, een oefenterrein.
4. Vraag het veiligheidsattest aan bij de gemeente of de brandweer.
5. Stel het dossier samen en vraag de uittreksels uit het strafregister als laatste aan.
6. Dien de aanvraag in, zet ondertussen je site en je Google-profiel klaar en start na de beslissing.