Google Analytics werkt niet meer op 2.077 Belgische kmo-sites, en andere digitale fossielen

In november 2026 stond op 2.077 van de 21.973 Belgische kmo-startpagina's die we konden lezen nog een Universal Analytics-tag, zonder Google Analytics 4 en zonder Tag Manager ernaast: 9,5 procent. Die tag meet sinds 1 juli 2023 niets meer. Met Google+, Flash, de Facebook-chat, coronamaatregelen en een copyrightjaar van 2023 of ouder erbij draagt 18,4 procent minstens een digitaal fossiel.

Een fossiel is hier iets dat op de site blijft staan terwijl de dienst erachter al gestopt is, of een tekst die over een voorbije tijd gaat. Voor de bezoeker is het vaak onzichtbaar. Voor de eigenaar betekent het meestal dat hij denkt te meten wat hij niet meet, of dat zijn voettekst zegt dat de site al jaren niet is aangeraakt. We telden het op dezelfde 21.973 sites als de meting van de wettelijke vermeldingen, zodat beide studies naast elkaar te lezen zijn, per sector, per provincie en per platform. Alleen tellingen, nooit een naam.

Wat we als fossiel tellen

We zochten naar diensten waarvan de maker zelf zegt dat ze gestopt zijn, en we staafden elke einddatum op de pagina van Google, Adobe of Microsoft. Bij Meta vonden we geen datum: de chatplugin staat niet meer bij de websiteplugins in de documentatie voor ontwikkelaars, en de oude handleiding leidt naar een overzicht zonder de plugin. Bij AddThis antwoordt de server van het deelscript niet meer en stuurt addthis.com door naar Oracle.

De meeste sites met een fossiel hebben er precies een. Twee of drie diensten tegelijk vonden we op 92 sites. Het grootste deel van de lijst komt dus van een enkele oorzaak: een Analytics-tag die bij de overstap naar GA4 is blijven staan.

Universal Analytics: de tag staat er nog, de meting niet

Google verving Universal Analytics door Google Analytics 4. Standaard property's verwerkten vanaf 1 juli 2023 geen gegevens meer, en sinds de week van 1 juli 2024 is er geen toegang meer tot de oude rapporten. Toch stond een UA-meetcode of het script analytics.js of ga.js in november 2026 nog op 2.998 kmo-startpagina's, 13,6 procent.

Niet al die sites meten niets. Bij 448 staat er ook een GA4-meetcode naast, dan is de oude tag alleen ballast. Bij 473 staat er geen GA4-code maar wel Google Tag Manager of een andere Google-tag. Zo'n container kan GA4 laden zonder dat het in de HTML te zien is. We haalden geen containers op, dus die sites tellen we niet mee als dode meting. Wat overblijft is de hoofdmaat: 2.077 sites waar Universal Analytics de enige meting in de HTML is.

Het script analytics.js zelf wordt nog altijd geleverd: op 6 november 2026 gaf Google het bestand van 52 kB gewoon terug. De browser van elke bezoeker haalt het dus nog op. Wie in die 2.077 sites zijn bezoekers wil volgen, kijkt al drie jaar naar een leeg dashboard of naar helemaal niets. Dat zie je terug in onze meting van oktober: daar plaatste 35,6 procent van 586 sites al een cookie of pixel van een analytics- of advertentiedienst voor de bezoeker iets koos. Een deel van de code die cookies vraagt, levert de eigenaar intussen niets meer op. Hoe je dat met toestemming combineert, lees je in het nieuws over Consent Mode.

Het jaartal onderaan de pagina

Van de 21.973 startpagina's tonen er 11.119 een copyrightjaar in de HTML. We namen telkens het laatste jaar van een reeks, dus '2015-2026' telt als 2026. Op 69,9 procent van die sites staat 2026. Op 18,9 procent staat 2023 of ouder, op 9,9 procent 2020 of ouder. In aantallen: 2.106 sites met 2023 of ouder, waarvan 1.103 met 2020 of ouder en 220 met 2015 of ouder.

Een jaartal zegt niet alles. Veel sites zetten het jaar met JavaScript, zodat het elk jaar vanzelf bijwerkt; zo'n script zagen we op 609 sites, en bij 367 daarvan stond nergens anders een jaar. Een oud jaartal kan ook op een site staan die verder netjes wordt bijgehouden. Maar het is wat een bezoeker als eerste ziet als hij zich afvraagt of de zaak nog bestaat. In oktober gaven we de tip om het jaartal na te kijken; op 586 sites stond toen bij 14,1 procent 2024 of vroeger. Op de volle 21.973 sites komt dat nu uit op 2.603 sites, 11,8 procent van alle startpagina's.

Een samenhang springt eruit. Bij de sites met een dode Universal Analytics-tag die een jaar tonen, staat bij 35,6 procent 2023 of ouder in de voettekst (895 sites). Bij de andere sites met een jaar is dat 17,4 procent (9.760 sites). Dat is geen bewijs dat het een het ander veroorzaakt; beide wijzen er wel op dat niemand nog aan de site werkt.

Corona, Google+, Flash en Skype: de kleine fossielen

De bekende tijdcapsules zijn zeldzaam. Een coronamaatregel die nog leest alsof hij vandaag geldt, zoals werken op afspraak wegens de maatregelen of anderhalve meter afstand houden in de winkel, vonden we op 39 sites. We zochten alleen naar strenge zinnen over maatregelen en lazen alle 80 treffers met de hand: 14 waren een oud nieuwsbericht dat als nieuws herkenbaar was, 27 gingen niet over een maatregel. Productnamen zoals een biermerk of mondmaskers in een apotheek tellen niet.

Google+ sloot voor consumenten in april 2019. Een zichtbare link of knop ernaartoe stond nog op 117 startpagina's; bij 42 andere zat Google+ alleen nog in een metatag die de bezoeker niet ziet. Flash stopte op 31 december 2020 en wordt sinds 12 januari 2021 geblokkeerd. Een Flash-object stond nog op 20 sites. De code van de Facebook-chat stond op 79 sites, de deelknoppen van AddThis op 41, Google Optimize op 10. Skype stopte op 5 mei 2025; een belknop of link naar Skype zagen we op 5 sites.

Voor de bezoeker zijn de meeste hiervan een icoon dat nergens heen leidt of een leeg vak. Op een gsm valt zo'n leeg vak sneller op; hoe kmo-sites daar laden, lees je in onze gsm-studie.

Restcode voor Internet Explorer en de Skype-werkbalk

Twee soorten oude code tellen we niet als fossiel van de eigenaar, omdat ze meestal uit het thema of het platform komen. Code die alleen voor Internet Explorer bedoeld is, staat op 3.468 startpagina's, 15,8 procent. Microsoft ondersteunt Internet Explorer 11 sinds 15 juni 2022 niet meer en schakelde hem op 14 februari 2023 uit. Een metatag die de oude Skype-werkbalk tegenhoudt, staat op 1.529 sites, 7,0 procent. Bijna allemaal zijn het Wix-sites: 1.427 van de 1.442. Zulke regels doen geen kwaad. Ze zeggen vooral hoe oud het sjabloon van een site is.

Bij een site op WordPress of een ander CMS komt de restcode meestal uit een thema dat jaren niet is bijgewerkt. Welk platform jouw site gebruikt, zie je met onze CMS-checker.

Per sector: zorg draagt het vaakst een fossiel

Een dode Analytics-tag komt in elke sector ongeveer even vaak voor, tussen 6,8 en 11,1 procent. Bij het jaartal lopen de sectoren verder uiteen. Zorgverleners tonen op 23,5 procent van hun sites met een jaar 2023 of ouder, zakelijke diensten op 13,8 procent. Samen komt de zorg zo op 21,3 procent met minstens een fossiel, zakelijke diensten op 16,0 procent.

De zorg viel in de meting van de wettelijke vermeldingen ook al op: daar noemde 9,1 procent van de zorgsites een beroepsorde, titel of RIZIV-nummer. Een praktijkwebsite wordt vaak een keer gebouwd en dan met rust gelaten.

Per provincie: Luxemburg en Luik boven Brussel

In de provincie Luxemburg draagt 23,1 procent van de kmo-sites minstens een fossiel, in Luik 22,4 procent. In Brussel is dat 16,1 procent, in Oost-Vlaanderen 17,0 procent. Het verschil zit vooral in het jaartal: in Luxemburg staat bij 30,4 procent van de sites met een jaar 2023 of ouder, in Henegouwen bij 28,8 procent, in Oost-Vlaanderen bij 16,1 procent. Over heel Wallonië is dat 24,3 procent, over Vlaanderen 17,2 procent. Bij de dode Analytics-tag liggen de provincies dicht bij elkaar, tussen 6,9 procent in Brussel en 11,4 procent in West-Vlaanderen.

Per platform: Shopify en Next.js bijna zonder

Het platform maakt een groot verschil, maar wie welk platform kiest, hangt ook samen met de leeftijd van de site; de tabel zegt dus niets over oorzaak. Op Shopify draagt 3,8 procent van de sites een fossiel, op sites gebouwd met Next.js 2,0 procent. Op Joomla is het 31,2 procent, op Jimdo 32,7 procent. Bij Wix zit bijna nooit een dode Analytics-tag (0,2 procent), maar staat bij 38,8 procent van de sites met een jaar 2023 of ouder in de voettekst. Bij eigen bouw en sites die we niet herkenden is het omgekeerd: 15,0 procent dode Analytics-tags, en een jaartal dat minder vaak oud is.

Twijfel je tussen platformen, dan helpen Wix of WordPress, Joomla of WordPress en website op maat of WordPress. De CSV bevat elk platform met minstens 30 sites.

Wat een fossiel over onderhoud zegt

Geen van deze fossielen breekt een site. Een bezoeker kan nog altijd bellen, de openingsuren lezen en een afspraak maken. Maar samen tonen ze hoe een kmo-site meestal leeft: hij wordt gebouwd, staat online en wordt pas aangeraakt als er iets misloopt. Een gestopte dienst loopt niet mis, die verdwijnt stil. Daarom blijft de tag staan, en het jaartal ook.

Dat geldt ook voor de dingen die wel tellen. In de meting van oktober miste meer dan de helft een description of een kop voor Google. Op dezelfde 21.973 sites als deze studie toonde maar 34,0 procent het ondernemingsnummer op de startpagina. En in de meting van de laadtijd zie je hoeveel een site aan snelheid verliest met scripts die niets meer doen. Wie een site laat onderhouden, krijgt zulke dingen vanzelf mee; wie dat niet heeft, vindt ze met de stappen hieronder.

Wat betekent dit voor jouw zaak?

Je kan je eigen site in een kwartier nakijken, zonder technische kennis. Zo pak je het aan:

1. Kijk of je echt meet. Open Google Analytics en kijk of er een GA4-property is met bezoekers van deze week. Zie je alleen een property die met UA- begint, dan meet je al sinds juli 2023 niets. Onze gids om GA4 in te stellen loopt het stap voor stap door.
2. Haal de oude tag weg. Een UA-code naast GA4 doet niets meer. Laat ze verwijderen, of zet al je tags in Google Tag Manager zodat je ze op een plek beheert.
3. Kijk het jaartal in je voettekst na. Laat het met een regel code elk jaar zelf bijwerken, of zet er geen jaar bij.
4. Klik elk icoon in je voettekst aan. Google+, Skype en de Facebook-chat bestaan niet meer. Haal ze weg en hou alleen kanalen over die je echt gebruikt.
5. Lees je startpagina als een nieuwe klant. Staat er nog een bericht over corona, een oude actie of een vakantieregeling van vorig jaar? Weg ermee.
6. Kijk welke cookies je site plaatst. Met onze cookiescanner zie je wat er laadt voor een bezoeker iets kiest, en of je een cookiebanner nodig hebt.

Is je site zo oud dat elk van deze stappen een klus wordt, dan is een site vernieuwen soms goedkoper dan blijven lappen. Een nieuwe website laten maken bij ons begint vanaf 1.500 euro.