Ranglijst gemeenten: 95 van de 107 verschillen niet aantoonbaar van het land

Van de 107 Belgische gemeenten met minstens 50 werkende lokale websites lagen er in november 2026 95 niet aantoonbaar boven of onder het land. Dat meten we op 23.676 sites en zes maten. Plaats 37, Halle, heeft een marge van 11 tot 77. Een plaats zonder marge zegt dus weinig; de volledige lijst staat verderop.

Wat plaats 37 echt zegt

Elke gemeente krijgt een score van 0 tot 100: het gemiddelde van zes percentages, elk even zwaar. De zes zijn een belknop op de gsm, een gsm-weergave, een snelle startpagina, lokale gestructureerde gegevens, AI-crawlers die niet geweerd worden en online kopen of boeken. Het hele land haalt 65,4.

Een gemeente met 60 sites is een kleine steekproef. Trek je daar andere zaken uit, dan schuift de plaats tientallen rangen op. Daarom hebben we de sites binnen elke gemeente 2.000 keer opnieuw getrokken. De middelste 95 procent van de plaatsen die dat geeft, noemen we de marge.

Halle staat op plaats 37, met een marge van 11 tot 77. Bij de helft van de gemeenten is de marge minstens 81 plaatsen breed. Van de 5.671 paren gemeenten overlappen de marges bij 98,0 procent, en die paren kun je dus niet van elkaar onderscheiden. 13 paren hebben allebei minstens 100 sites, geen overlap en minstens 5 punten verschil. Brugge tegen Kortrijk is er zo een: 68,4 tegen 63,4, marge 4 tot 36 tegen 48 tot 102.

8 gemeenten liggen met hun hele scoremarge boven het land: Middelkerke, Tongeren-Borgloon, Eigenbrakel, Nieuwpoort, Waterloo, Brugge, Gent en de Stad Brussel. 4 liggen eronder: Eupen, Anderlecht, Oupeye en Hoogstraten. Alle andere verschillen niet aantoonbaar. Een plaats in de top vijf of de staart van de lijst blijft bij veel gemeenten onzeker: Middelkerke op plaats 1 heeft een marge tot 49, en Hoogstraten op plaats 107 kan ook op 91 staan.

Zonder toeval blijft weinig over

Een lijst heeft altijd een eerste en een laatste, ook als er geen echt verschil is. Dat hebben we getoetst. We trokken alle sites 1.000 keer door elkaar over de gemeenten, binnen hun eigen sector, en berekenden telkens de hele lijst opnieuw. Zo weet je welke spreiding gemeenten krijgen door toeval alleen.

De gemeten spreiding van de score is 2,1 punten; toeval alleen geeft 1,9. De eerste gemeente haalt 70,3, terwijl de eerste in de getrokken lijsten gemiddeld op 71,1 uitkomt. Door toeval vallen er ook 6 gemeenten boven en 2 onder het land; wij zagen er 8 en 4, binnen wat toeval kan geven (10 en 5). De echte spreiding tussen gemeenten schatten we op ongeveer 0,8 punt op 100.

Per gemeente doen we dezelfde toets. 13 gemeenten halen de gewone drempel van 5 procent, terwijl je er door toeval alleen al 5,4 verwacht. Na correctie voor 107 toetsen tegelijk blijft er niet een over.

De spreiding is de standaardafwijking tussen de gemeenten, in procentpunten. Per maat verschillen gemeenten dus wel, behalve op snelheid. In de score vallen die verschillen grotendeels weg, want de maten lopen niet samen: tussen de rangen op twee maten is de samenhang gemiddeld 0,1 op een schaal tot 1.

Zes maten, zes andere koplopers

Omdat de score veel uitvlakt, zijn de aparte maten bruikbaarder dan de eindplaats. Per maat staan hieronder de hoogste en de laagste gemeente met minstens 100 sites, in ruwe aandelen. Een uiterste in zo'n lijst overdrijft altijd een beetje, want het is de gemeente waar het toeval de ene kant op viel. Op snelheid is de spreiding niet groter dan bij toeval, dus die rij toont vooral toeval.

Laat je een maat weg uit de score, dan blijven er 6 tot 10 gemeenten van de top tien staan. De volgorde is dus gevoelig voor wat je meet. Ook de correctie voor sectoren telt: op de ruwe score blijven 7 van de tien staan.

Een belknop is de maat met de grootste spreiding. Op een gsm tik je zo'n nummer aan, en de 48,3 procent zonder knop vraagt de klant om over te typen. In onze studie over de gsm staat hoe dat per sector uitvalt.

Twintig steden tegen de rest

We legden vooraf twintig grote steden vast: de dertien Vlaamse centrumsteden, Brussel-Stad, en Luik, Charleroi, Namen, Bergen, La Louvière en Doornik. Tegenover 16.589 sites in de andere gemeenten staan 7.087 sites in die steden.

Op online kopen of boeken lopen de steden voor: 54,1 tegen 48,2 procent, na correctie voor de sectormix. Op de andere vijf maten en op de totale score blijft het verschil onder onze drempel van 5 punten, dus die noemen we ongeveer gelijk.

De verschillen zijn berekend voor de afronding.

De steden zelf lopen over de hele lijst. La Louvière heeft minder dan 50 werkende sites in het kader en krijgt dus geen plaats.

Zelfs Antwerpen (1.217 sites) en Gent (1.297), de twee gemeenten met de meeste sites, houden een marge van 41 en 32 plaatsen. Waarom steden vaker online verkopen, zegt deze meting niet.

Waar online kopen wel verschilt

Op online kopen of boeken loopt een duidelijke lijn door het land: 51,8 procent in het Vlaams Gewest tegen 43,3 in het Waals Gewest, op 14.749 en 5.039 leesbare sites. Brussel heeft op de belknop 46,4 procent tegen 52,6 in Vlaanderen, maar op lokale gegevens 23,9 tegen 18,3. We vergeleken daarvoor dezelfde sectormix.

Tussen provincies zie je hetzelfde. In Oost-Vlaanderen kun je op 53,9 procent van de sites online kopen of boeken, in de provincie Luik op 41,7. Op de belknop staat West-Vlaanderen op 56,6 procent en Vlaams-Brabant op 49,1.

Percentages zijn gecorrigeerd voor de sectormix. De namen zijn de hoogste plaatsen per provincie; hun marges overlappen meestal met die van de buren. De volle aantallen per maat staan in de CSV.

Waarom we per sector corrigeren

Een kustgemeente vol restaurants en een gemeente vol boekhouders kun je zonder correctie niet vergelijken. Op online kopen of boeken is het verschil tussen sectoren groter dan dat tussen om het even welke twee provincies.

De sectortabel toont ruwe percentages. In de score krijgt elke gemeente dezelfde nationale sectormix in haar score. Een sector met minder dan 5 sites in een gemeente vullen we aan met het nationale percentage. De CSV bevat ook de ruwe score en de ruwe plaats. Beide lijsten lopen sterk samen, met een rangcorrelatie van 0,9 op een schaal tot 1.

Alle 107 plaatsen met hun marge

Lees elke regel met de marge erbij. In de laatste kolom staat of de score van de gemeente duidelijk boven of onder het land ligt. Brussel is hier de Stad Brussel, een van de negentien gemeenten van het gewest.

Zo gebruik je dit voor je eigen zaak

Je plaats zegt weinig over je eigen site. Die kun je in een half uur nakijken op dezelfde zes punten.

1. Belknop. Open je startpagina op je gsm en tik op je nummer. Gebeurt er niets, laat het dan linken met `tel:`. Hoe je de rest op een gsm test, lees je in de gsm-studie.
2. Lokale gegevens. Geef naam, adres en openingsuren mee als schema-markup, met LocalBusiness of een subtype. Alleen Organization telt in deze meting niet als lokaal gegeven. De SEO-check toont wat er nu staat; meer lokaal werk staat bij lokale SEO.
3. Online kopen of boeken. Laat klanten boeken als ze dat kunnen: een boekingssysteem op je site of een webshop, als die kost past bij wat je verkoopt. Voor een boekhouder of een aannemer past dat vaak niet, en dat is ook geen fout.
4. Snelheid. Test je pagina met de snelheidstest en werk de grootste rem weg met deze gids.
5. AI-crawlers. Kijk met de AI-crawler-checker of je robots.txt iets weert dat je niet bedoelde. Duik je in Google niet op, begin dan bij de vindbaarheidscheck.
6. Nieuwe site nodig? Kijk eerst wat er in een website hoort en wat dat kost. Hoe wij een website bouwen, staat op die pagina.

Wat er al bestond en hoe dit aansluit

Een ranglijst van Belgische gemeenten op de websites van hun zaken vonden we niet. UNIZO heeft een Digitale Scan die een bedrijf over zichzelf invult. In Nederland koos MKB-Nederland om de twee jaar een mkb-vriendelijkste gemeente op het lokale ondernemersklimaat, niet op websites.

Deze studie gebruikt dezelfde lijst als onze eerdere metingen, dus de cijfers moeten overeenkomen. In de gsm-studie had 48,2 procent van 21.973 sites geen belbaar nummer; hier heeft 51,7 procent er een, na 22 ondernemingsnummers die als telefoonlink stonden. Lokale gegevens staan op dezelfde 19,1 procent. De gsm-weergave ligt hier hoger (97,2 tegen 96,5 procent), omdat we ook een viewport zonder aanhalingstekens tellen. In de studie over AI-crawlers weerde 3,1 procent van 23.676 sites een AI-crawler, en dat is hetzelfde cijfer als 96,9 procent open.

Snelheid is hier iets anders dan in de laadtijdstudie: daar de grootste inhoud in een browser op 426 sites, hier de volledige HTML op alle sites. In de Gentse studie (200 sites) en de staat van de kmo-website (586 sites) lagen de steekproeven en de maten anders, dus daar vergelijk je beter niet rechtstreeks.

Welke gemeente we bedoelen na de fusies

Op 1 januari 2025 werden 28 Vlaamse gemeenten er 13. We gebruiken de grenzen van die dag. Melle is dus Merelbeke-Melle, Borsbeek hoort bij Antwerpen, Wachtebeke bij Lochristi, Moerbeke bij Lokeren en Kortessem bij Hasselt. Oude namen krijgen geen eigen cijfer. Een zaak in Melle telt mee in de score van de hele gemeente Merelbeke-Melle, en wie een cijfer voor Melle alleen zoekt, vindt dat hier niet.