Op deze pagina
Waarom teams verder kijken dan ChatGPT
ChatGPT is voor veel bedrijven de eerste kennismaking met AI geweest, vaak via een gratis account van een enthousiaste medewerker. Na een paar maanden komen de vragen. Waar staan de gesprekken? Mag een klantdossier daarin? Waarom betalen we per persoon voor een tool die de helft van het team niet opent? En waarom werkt de assistent niet gewoon in Outlook of Gmail?
Elk van die vragen wijst naar een ander alternatief. Er bestaat geen tool die op alle punten wint, dus begin bij de reden waarom je wil overstappen. Werkt ChatGPT eigenlijk prima en twijfel je alleen aan het plan, lees dan eerst wat elk plan bij de ChatGPT-prijs bevat, en kijk of de zakelijke versie al oplost wat je stoort.
Zes alternatieven, gesorteerd op de reden
| Je reden om te vertrekken | Alternatief om te testen | Wat je wint | Wat je inlevert |
|---|---|---|---|
| Data moet in Europa blijven | Mistral Vibe, of Copilot binnen de EU Data Boundary | Een Europese leverancier of de belofte van Microsoft | Minder functies dan ChatGPT bij Mistral |
| Het team werkt in Google Workspace | Gemini | De assistent in Gmail en Docs, zonder extra account | Minder sterk buiten Google |
| Het team werkt in Microsoft 365 | Microsoft Copilot | Hulp in je mails, vergaderingen en bestanden | Een add-on per gebruiker bovenop je licentie |
| Lange documenten en analyses | Claude | Een groot dossier in een keer lezen | Menu's niet in het Nederlands, data in de VS |
| Opzoeken met bronnen | Perplexity | Bronnen onder elk antwoord | Minder sterk in schrijven en bestanden |
| Vragen over je eigen kennis | Een eigen assistent | Antwoorden uit je eigen bronnen | Een bouwtraject in plaats van een abonnement |
Mistral Vibe als Europese keuze
Mistral is een Frans bedrijf en een van de bekendste Europese makers van taalmodellen. Zijn assistent heette Le Chat en heet sinds augustus 2026 Vibe; het adres en je login blijven dezelfde en oude gesprekken gaan mee. Volgens Mistral staan je gegevens standaard in de Europese Unie, tenzij je zelf het Amerikaanse API-adres gebruikt. Sommige functies kunnen gegevens tijdelijk buiten de EU verwerken, onder standaardcontractbepalingen; in Enterprise kan je die functies uitzetten.
Training op je gesprekken is in Free, Pro en Team uit te zetten. Al in het gratis plan zitten meer dan honderd koppelingen met andere tools. Enterprise biedt private installaties, SAML-SSO en auditlogs. Mistral rekent in november 2026 voor Pro 14,99 euro per maand en voor Team 24,99 euro per gebruiker per maand, zonder btw; met 21 procent Belgische btw wordt dat ongeveer 18,14 en 30,24 euro. Welke chatbots nog Europees zijn, lees je bij welke chatbot is Europees, en het duel staat in Mistral of ChatGPT.
ChatGPT Business tegenover Mistral Vibe Team
De twee zakelijke plannen voor een klein team, in november 2026.
- Prijs per gebruiker per maand
- ChatGPT BusinessVanaf 21 euro
- Mistral Vibe Team24,99 euro zonder btw
- Bedrijf erachter
- ChatGPT BusinessOpenAI, Verenigde Staten
- Mistral Vibe TeamMistral AI, Frankrijk
- Waar je data staat
- ChatGPT BusinessEuropese opslag pas in Enterprise, voor nieuwe klanten
- Mistral Vibe TeamStandaard in de EU
- Training op je data
- ChatGPT BusinessStandaard niet
- Mistral Vibe TeamUit te zetten
- Inloggen en beveiliging
- ChatGPT BusinessSAML-SSO en MFA
- Mistral Vibe TeamSAML-SSO en auditlogs in Enterprise
- Koppelingen
- ChatGPT BusinessGoogle Workspace, Microsoft 365, Slack en GitHub
- Mistral Vibe TeamMeer dan honderd connectors, al in het gratis plan
ChatGPT Business is goedkoper per plaats en breder in functies. Mistral Vibe Team geeft je een Europese leverancier en Europese opslag zonder Enterprise-contract.
Claude, Gemini en Copilot als overstap
Claude is het alternatief voor teams die vooral met tekst werken. Het leest een volledig contract of jaarverslag in een keer en houdt de lijn vast over lange gesprekken. Het Team-plan kost 18 euro per plaats bij jaarbetaling, zonder btw. De keerzijde: de menu's zijn niet in het Nederlands en zakelijke data staat in de VS. Het duel met ChatGPT staat in ChatGPT of Claude.
Gemini is de logische stap voor een kantoor op Google Workspace. In Business Starter werkt Gemini al in Gmail, in Business Standard ook in Docs, Meet en NotebookLM, en volgens Google trainen je bedrijfsgegevens de modellen niet. Lees ChatGPT of Gemini voor de details.
Microsoft Copilot past bij teams in Microsoft 365. Het werkt op de mails en bestanden waar een medewerker al rechten op heeft, en valt onder de EU Data Boundary. Copilot Chat zit al in de meeste plannen, de volledige add-on kost extra. Wie tussen Copilot en Claude twijfelt, leest Copilot of Claude. Wie de drie grote assistenten naast elkaar wil zien, vindt dat in ChatGPT vs Claude vs Gemini.
Perplexity voor wie vooral opzoekt
Gebruikte je ChatGPT vooral als zoekmachine, dan is Perplexity een sterk alternatief. Elke vraag wordt een zoekopdracht op het web, en onder het antwoord staan de gebruikte pagina's, zodat je snel controleert. Betalende gebruikers wisselen zelf van model, ook van OpenAI, Google of Anthropic. De zakelijke versie belooft geen training op je data. Voor schrijven en bestanden blijft een assistent zoals ChatGPT of Claude sterker. Het verschil staat in Perplexity of ChatGPT.
Een eigen assistent op je eigen documenten
Het vaakst onderschatte alternatief is geen abonnement maar een eigen assistent. Je team vraagt dan niet aan een algemeen model wat de levertijd van een product is, maar aan een assistent die je prijslijsten, handleidingen en procedures doorzoekt met RAG en bij elk antwoord de pagina toont waar het staat. Via MCP kan zo'n assistent ook in je CRM of ERP kijken.
Je kiest zelf het model erachter, ook een Europees, en waar het draait. Je betaalt geen licentie per persoon, wel een bouwtraject en het verbruik. Wat dat ongeveer kost, staat in de gids over wat een AI-chatbot kost. Voor klantvragen op je site is er een AI-chatbot, voor taken die meerdere stappen vragen een AI-agent.
Data, training en Europa per optie
| Alternatief | Training op zakelijke data | Waar je data staat | Leverancier |
|---|---|---|---|
| ChatGPT Business | Standaard niet | Europese opslag pas in Enterprise | OpenAI, Verenigde Staten |
| Claude Team | Standaard niet | VS, contract via Anthropic Ireland | Anthropic, Verenigde Staten |
| Gemini in Workspace | Niet buiten je domein | Verwerking te beperken tot de EU | Google, Verenigde Staten |
| Microsoft 365 Copilot | Geen training van de basismodellen | EU Data Boundary, Anthropic-modellen niet | Microsoft, Verenigde Staten |
| Mistral Vibe Team | Uit te zetten | Standaard in de EU | Mistral AI, Frankrijk |
| Perplexity Enterprise | Gegarandeerd niet | Vraag het na in het contract | Perplexity, Verenigde Staten |
| Eigen assistent | Jij beslist | Waar jij het laat draaien | Het model dat jij kiest |
Meer over Europese opslag en wat de AVG daarbij vraagt, lees je in de gids over data residency in Europa.
Werk je in Google Workspace, dan zit Gemini er mogelijk al in; welke plannen wat kosten, lees je in de prijsgids voor Gemini.
Een overstap kost meer dan licenties
Op de factuur van de tool zelf valt de overstap vaak nog mee. Een overstap kost ook tijd van je team, en in de eerste maanden betaal je vaak twee tools tegelijk. Reken over een jaar, niet over een maand, en tel alleen de mensen die de tool echt gebruiken.
- Licenties per rolNiet iedereen heeft dezelfde assistent nodig. Een zakelijk plan voor wie dagelijks schrijft en een gratis of ingebouwde versie voor de rest drukt de rekening.
- Prompts en instructies overzettenEigen GPT's, projectinstructies en vaste prompts moeten opnieuw gebouwd worden in de nieuwe tool. Bewaar ze dus voor je opzegt.
- OpleidingElke tool werkt net anders. Een korte sessie met voorbeelden uit je eigen werk voorkomt dat mensen stilletjes terug naar hun privéaccount gaan.
- KoppelingenWie ChatGPT aan Slack, Google Drive of een CRM koppelde, moet die koppelingen in de nieuwe tool opnieuw leggen en testen.
- Een overgangsmaandPlan een maand waarin beide tools draaien en zeg het oude plan pas op als alles werkt, met oog op de einddatum van je contract.
Je werk meenemen naar een andere assistent
- Maak een lijst van wie ChatGPT gebruikt, met welk account en voor welke taken.
- Bewaar de eigen GPT's, projectinstructies en prompts die het team echt gebruikt.
- Controleer of er nog gratis of privéaccounts zijn met klantgegevens, en ruim die op.
- Test het alternatief een week op dezelfde drie taken, met twee mensen uit verschillende teams.
- Pas je AI-beleid aan: welke tool, welk plan, welke data.
- Leg de nieuwe leverancier vast in je GDPR-register, met de verwerkersovereenkomst erbij.
- Zeg het oude plan op met oog op de einddatum, zodat je geen jaar extra betaalt.
Overstappen van ChatGPT, kort beantwoord
Is er een gratis alternatief voor ChatGPT?
Ja. Claude, Gemini, Mistral Vibe en Perplexity hebben alle vier een gratis versie, en Google AI-modus is gratis in Google Zoeken. Voor werk met klantgegevens neem je wel een zakelijk plan.
Welk alternatief houdt mijn data in Europa?
Mistral Vibe bewaart data standaard in de EU. Microsoft Copilot valt onder de EU Data Boundary. Bij Gemini in Workspace kan je instellen dat Google de verwerking in de EU houdt. Bij ChatGPT kan het pas in Enterprise.
Is Mistral Vibe hetzelfde als Le Chat?
Ja. Mistral gaf Le Chat in augustus 2026 de naam Vibe. Het adres en je login blijven dezelfde, en je oude gesprekken staan er nog. Test wel op je eigen Nederlandse teksten of de kwaliteit volstaat voor je team.
Is een eigen assistent niet te duur voor een kmo?
Dat hangt af van hoeveel tijd je team aan opzoeken besteedt. Je betaalt een bouwtraject en het verbruik, maar geen licentie per persoon. Voor een team dat elke dag dezelfde vragen beantwoordt, is het de moeite om dat door te rekenen.
Kan ik mijn eigen GPT's meenemen naar een ander platform?
Niet rechtstreeks. Je neemt de instructies en de bestanden mee en bouwt ze opnieuw op, als project in Claude, als Gem in Gemini of als agent in Copilot.