Een foodtruck starten in België: van KBO tot eerste standplaats

In Vlaanderen geen leurkaart meer, in Brussel en Wallonië wel

Tot 1 april 2024 had elke ambulante handelaar in Vlaanderen een leurkaart nodig. Die is afgeschaft. Wie in het Vlaams Gewest met een foodtruck start, laat zijn onderneming inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) met de ambulante activiteit erbij, en dat volstaat voor de handel zelf. Dat gebeurt via een erkend ondernemingsloket.

Dat geldt alleen in Vlaanderen. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en in Wallonië bestaat de leurkaart nog. Sta je op een festival in Namen of op een markt in Elsene, dan vraag je die kaart wel aan, via je ondernemingsloket. Wil je in de drie gewesten staan, regel het dan voor je eerste boeking buiten Vlaanderen.

Je onderneming: KBO, btw-nummer en sociaal statuut

De eerste stap is dezelfde als voor elke zaak. Het ondernemingsloket schrijft je in in de KBO, je ondernemingsnummer wordt geactiveerd als btw-nummer en je opent een zichtrekening op naam van je onderneming. Een boekhouder kan dat voor je opvolgen, en voor een foodtruck is dat geen overbodige luxe: btw, kassa en sociale bijdragen grijpen hier in elkaar.

Met een jaaromzet tot 25.000 euro zonder btw bestaat de vrijstellingsregeling. Je rekent dan geen btw aan, dient geen periodieke aangiften in en trekt ook geen btw af. Een nieuwe truck of een keuken inbouwen kost veel btw die je dan niet terugkrijgt. Of de regeling voor jou past, beslis je met je boekhouder voor je start.

Als zelfstandige sluit je aan bij een socialeverzekeringsfonds. Het RSVZ rekent in hoofdberoep 20,50 procent op je inkomen tot 75.024,54 euro, met een minimum. Als starter betaal je eerst voorlopige bijdragen op een geschat inkomen. Begin je in bijberoep naast een job als werknemer, dan betaal je volgens de bedragen die het RSVZ nu toont geen bijdragen onder 1.922,16 euro inkomen per jaar en verminderde bijdragen tot 17.374,08 euro. Veel foodtruckers testen zo een eerste seizoen voor ze de stap zetten.

Het FAVV: registratie of toelating voor je truck

Wie voeding verkoopt, mag geen enkele activiteit uitoefenen voor hij bij het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) geregistreerd is. Er zijn drie niveaus: registratie, toelating en erkenning. Welk niveau jouw truck vraagt, hangt af van wat je doet: voorverpakte ijsjes verkopen is iets anders dan ter plaatse koken. Alles over de niveaus, Foodweb en de heffing staat in de gids FAVV toelating aanvragen; hier alleen wat een foodtruck anders maakt.

Verkoop je buiten je vestiging, dan is dat voor het FAVV een bijkomende activiteit. Heb je een atelier of een keuken waar je voorbereidt, en een truck waarmee je verkoopt, dan geef je beide aan. Een toelating mag je pas gebruiken als ze afgeleverd is. Het FAVV heeft daarvoor 30 werkdagen na een volledige aanvraag. Plan je eerste standplaats dus niet op de dag dat je de aanvraag verstuurt.

De registratie zelf is kosteloos. Daarna betaal je een jaarlijkse heffing die afhangt van je sector en je grootte. Wie aan consumenten verkoopt, hangt het attest van zijn registratie of toelating op een plek die van buitenaf goed zichtbaar is. Op een truck is dat het raam of de wand naast je loket.

Allergenen, prijzen en betalen aan het loket

Ook in een truck moet een klant kunnen weten welke van de veertien allergenen in een gerecht zitten. Bij voeding die je niet voorverpakt, mag dat mondeling, onder voorwaarden: een schriftelijke procedure, een opgeleide ploeg en een bordje dat de klant naar je ploeg verwijst. Wat er precies moet, staat in allergenen verplicht. Veel trucks zetten de allergenen per gerecht op het menubord of achter een QR-code, zodat de ploeg in de drukte niet hoeft te zoeken.

Prijzen hang je schriftelijk, leesbaar en zichtbaar uit, in euro en met btw inbegrepen. Sinds 1 juli 2022 moet je klanten minstens een elektronische manier van betalen aanbieden, zonder toeslag. Cash mag je niet weigeren, op enkele uitzonderingen na, en bij contant betalen rond je het totaal af op 0 of 5 cent. Voor een truck betekent dat een betaalterminal of een app die werkt op een plek met zwak mobiel bereik; test dat op je eerste markt en niet op een huwelijk.

Wil je weten wat je per portie overhoudt na grondstoffen en verpakking, gebruik dan de tool marge berekenen.

Standplaatsen: openbaar domein, markten, privégrond en events

Een standplaats is geen formaliteit, het is je omzet. Op het openbaar domein en op markten beslist de gemeente, volgens haar eigen reglement. Dat reglement zegt welke plaatsen er zijn, hoe je ze aanvraagt, of er een wachtlijst is en wat het kost. Je krijgt een standplaatsvergunning voor een dag of een abonnement voor een vaste plaats. Elke gemeente doet het anders, dus begin bij de dienst lokale economie of markten van de gemeente waar je wilt staan.

Op privégrond, zoals de parking van een handelszaak of een bedrijventerrein, heb je de toestemming van de eigenaar nodig en, afhankelijk van de gemeente, ook die van de gemeente. Op een festival of een privéfeest regelt de organisator de plek, maar je FAVV-registratie, je verzekering en je eigen voorwaarden blijven jouw zaak.

Een vaste lunchplaats op een bedrijvenpark levert elke week dezelfde klanten op. Een markt brengt nieuwe gezichten. Feesten zijn het grootste geld per dag, maar zitten vooral tussen mei en september. De meeste trucks combineren de drie. Hoe je dat over een week en over meer trucks plant, staat op de pagina over foodtruck software; werk je vaak voor organisatoren, kijk dan ook bij evenementen. Bak je ook voor feesten zonder truck, dan lijkt je werk op dat van traiteurs.

Verzekeringen voor je vertrekt

Een BA-verzekering voor je uitbating dekt schade die je aan anderen toebrengt, en is voor wie voeding verkoopt de basis. Organisatoren en gemeenten vragen er geregeld een bewijs van. Een brandverzekering heb je nodig waar het past, bijvoorbeeld voor een atelier of keuken die je huurt. Je truck zelf rijdt op de weg, dus de autoverzekering moet weten dat er een keuken in staat. Leg je verzekeraar uit wat je doet: met gas of stroom koken, waar je staat, hoeveel mensen er werken.

Een witte kassa: wanneer wel, wanneer niet

Een geregistreerd kassasysteem (GKS, de witte kassa) is verplicht voor uitbaters van plaatsen waar maaltijden worden verbruikt, als de jaaromzet uit restaurant- en cateringdiensten boven 25.000 euro ligt, zonder btw en zonder dranken. Een foodtruck die maaltijden serveert die ter plaatse worden opgegeten, kan daaronder vallen. Of dat voor jou zo is, hangt af van je omzet en van hoe je verkoopt: vraag je boekhouder of jouw omzet en jouw manier van verkopen eronder vallen.

Koop je een nieuw kassasysteem, kijk dan naar GKS 2.0. Dat is verplicht voor nieuwe systemen vanaf 1 juli 2026. Wie al een oud systeem heeft, krijgt tijd tot 2027, 2028 of 2029, afhankelijk van het jaar waarin het werd aangekocht.

Facturen voor bedrijven via Peppol

Een bedrijfsfeest of een lunchdeal met een kantoor factureer je aan een onderneming. Sinds 1 januari 2026 gaan facturen tussen Belgische ondernemingen elektronisch via Peppol. Particulieren vallen er niet onder. Heb je nog geen Peppol-adres, lees dan Peppol registratie en de uitleg over e-facturatie in België.

Rekenvoorbeeld: hoeveel porties je per week nodig hebt

De kosten van een foodtruck lopen sterk uiteen: een nieuwe truck of een tweedehands aanhangwagen, een eigen keuken of een gehuurd atelier, gas of elektrisch. Daarom geen gemiddelde, wel een manier van rekenen. De cijfers hieronder zijn aannames voor het voorbeeld, geen marktprijzen. Vul je eigen offertes in.

Stel dat je per portie 6 euro overhoudt na grondstoffen en verpakking, zonder btw. Dan moet je 2.200 gedeeld door 6, of afgerond 367 porties per maand verkopen om je vaste kosten te dekken. Dat is ongeveer 85 porties per week, voor je één euro voor jezelf verdient. Een feest met 120 gasten haalt dat in een avond; drie stille lunches op een parking niet. Reken je eigen getallen na met de tool break-even berekenen. Sociale bijdragen en je eigen loon komen daar nog bovenop.

Klanten vinden voor je eerste seizoen

Je eerste klanten zien je truck staan. Je volgende klanten zoeken je op. Wie een foodtruck huren wil voor een feest, typt dat in Google met zijn stad. Daar telt eerst je Google Bedrijfsprofiel; hoe je dat aanmaakt met een servicegebied in plaats van een vast adres, lees je in Google Bedrijfsprofiel aanmaken, en hoe je na elk feest om een review vraagt in meer Google-reviews krijgen. Meer tips om lokaal hoger te staan vind je in lokale SEO tips.

Daarnaast een eigen site met je standplaatsen van de week, je menu en een aanvraagformulier voor feesten. Wat daarop hoort, staat bij foodtruck website. Een ondernemingsnummer op je site is verplicht; lees ondernemingsnummer verplicht op je website. Wil je dat iemand dat voor je bouwt, dan begint dat bij website laten maken.

Kijk ook of je gemeente een starterspremie heeft; een overzicht staat in starterspremie. Twijfel je nog of je met alleen Instagram start, lees dan heb ik een website nodig, of plan een gesprek via contact.